Vanuit Bucchara (15 sept)

Inmiddels is mijn reis alweer 5 dagen oud. Half Oezbekistan zit achter dewielen. En dat op 1 stuks handbagage. Met dank aan de KLM die het met een kortvluchtje binnen Europa niet op tijd redt. Overstappen op Charles de Gaullelukte nog net, maar de rugzak moest afhaken. Dat is niet binnen een paar dagenopgelost als je weet dat er maar 2 vluchten per week naar Tashkent gaan. Tot nutoe nog geen rugzak gezien. Verwacht a.s. vrijdag. Gelukkig zit Tashkent vrijdagweer op de route, en lijkt het erop dat we de zak terugzien. Tot zover blijfthet behelpen (dan maar wat langer in het zelfde shirt). Tandenborstels kun jeoveral kopen. Tahskent is een moderne russisch aandoende stad. Op de markt is de islamitische ofwel meer turkse sfeer duidelijk aanwezig. Het echt een mengeling vaninvloeden uit de Sowjet tijd, en de oorspronkelijke bevolking van turkse orgine. Een dag hier is lang genoeg. Na ruim 200 km kom je in Samarkant, zeerbelangrijke oude zijderoute stad. Enorme islamitische bouwkunsten hier. DeRegistan, het zegt niemand iets (en tot voor kort mijzelf ook niet) maar hierstaan monumenten die de Tash Mahal benaderen. Machtige Medrassen (Koranscholen)en Moskee-en. Je waant je hier in de sprookjes van 1001 nacht. Mooie helblauwekoepels alom met prachtige hoge poorten met ingelegd mozaiek. Je valt van deene verbazing in de andere. Er zou zo een vliegend tapijt de hoek om kunnenkomen en je zou er nog niet van opkijken ook. En het mooie is, het is nog nietontdekt! Je loopt er vrijwel alleen rond. Het Mausoleum Emir Timur is een anderhoogtepunt. Het is van binnen betoverend mooi. Samarkant, parel aan dezijderoute. Top.

De markten zijn, als overal, altijd mooi en typerend voor het normale dagelijkseleven.Zeer verzorgd en schoon ziet alles er uit. Grote overdekte bazaars met allewaren uitgestald. En de mensen zijn heel erg gastvrij en vriendelijk. Nietopdringerig. Zo vriendelijk en onbedorven dat ze je bedanken voor een foto: eenheerlijke perzik als beloning: ongekend. Foto verzoekjes zijn er ook te over.Even laten kijken op het display en je hebt meteen vrienden. Ook van vrouwen(alle categorie-en), wat je in een overwegend islamitisch land niet zouverwachten. Men is nl niet streng islamitisch. Ook de klederdracht van vrouwenis voor islamitische begrippen frivool te noemen. Blote schouders zijn geenuitzondering. Allerlei typen mensen, russisch, chinees, en turkse typen plusalle mengvormen. Er is weinig te merken van de strenge diktatuur. Allemaal heelrelaxed. Verder is het hier volkomen veilig. Niet overdreven veelpolitie. Geen last van vervelende beambten, waarvoor gewaarschuwd wordt. Maar wehebben als groep dan ook een gemeenschappelijke vrijbrief zodat we bij alleroadblocks kunnen doorrijden. Ook als individu geen negatieve ervaringen zover.

Het is luxe reizen met zo-n georganiseerde reis. We zitten in een luxe bus meteen hele bank voor jezelf, airco? Even iets anders dan Afrika. De hotels zijntot nog toe ook ver boven mijn normale standaard. Hotels met zeepjes enhanddoeken? Normaal niet hoor. Nu wel erg handig bij gebrek aan de eigenspullen. Over mijn groepsgenoten (bijna) niets dan goeds. Dit zijn veelal ookindividuele reizigers, die uit praktische overwegingen/noodzaak deze reis ingroepsverband doen. Veelal dus met dezelfde instelling. Dat gaat dus erg goed.In kleine groep trekken we erop uit. En dat is zelfs erg leuk. Ik heb geendrang om m?n eigen weg te gaan. En ik heb nog geen boek aangeraakt.
Bucchara is wat rustiger en kleiner dan Samarkant. De oude binnenstad bestaatuit kleine straatjes met kleine koepel bazaartjes met o.a. gigantischetapijten. Ook weer prachtige medrasses. Ook hier een heel ontspannen sfeer.Rond het centrale plein goede eettentjes met terras en al. De Sasjliks zijn uitde kunst. De salades trouwens ook. Ze komen met een hele schaal met alleverschillende soorten om te laten zien wat je wil bestellen. We zeggen dan: zetmaar neer, we nemen de hele schaal (verbazende blik). Het kost nl geen drolhier. Voor de Medrasse hier sinds heugenis het goedkoopste flesje Coca Colagenuttigd: omgerekend 15 Eurocent. Het Badhuis is ook een beleving. Dit wasecht een oude uit ca. 1600. Met veel marmer, prachtige koepels en van buitenafgestookte wanden. De bijbehorende massage niet alleen ontspannen.Ze trekken ensjorren aan je totdat het kraakt, gaan op je rug staan en nemen je in dehoutgreep. Niet zachthandig. Na afloop een bakje ?Chai? (thee) en je voeltje weer op en top. Tijdens het omkleden was er een hilarisch tafereel. Erstonden in het voorportaal (waar iedereen het badhuis in en uit gaat) eenaantal verplaatsbare schotten waarachter je je kon omkleden. Stond een van mijnreisgenoten zich net daarachter uit te kleden toen een van die Oezbeken van hetbadhuis het schot verplaatste! Slapstick van de eerste orde. Dubbel gelegen. Desfeer is onderling OK. Zeker met onze 010-er (Rotterdammer voor niet-intimi) diealles verfoeit wat met 020 (Amsterdam in het algemeen en Ajax in het bijzonder)te maken heeft.

De komende week gaat het naar Kyrgizie, de 5 daagse expeditie de bergen in. Daaris er geen contact met de buitenwereld. Dus van hieruit alvast tot de overweek.

Vanuit Kashgar (24 sept)

Inmiddels een nachttreinreis naar Tashkent, een vlucht (met Tupulev) naar Fergana, en een 5 daagse expeditie in Kygirzie verder. En een rugzak rijker!Wel bij gratie van het feit dat de reisroute wederom langs Tashkent loopt, maargoed. Er niet veel last van gehad, maar na een week is het toch wel welkom.Zeker als je bedenkt dat mij en m'n Rotterdamse makker gevraagd werd door dehotelreceptioniste of we misschien de dag van te voren een bepaald Oezbekischgerecht (...) hebben gehad... Daarna toch maar snel mijn shirt door een sopjegehaald. De Kebaps hebben mij nog niet kunnen vellen dus ook op dat gebiedalles OK.

De trein terug naar Tashkent vanuit Bucchara is zeer comfortabel. Frapant watvodka met vrouwelijk medereizigers kan doen. De Tupulev die ons via eenbinnenlandse vlucht naar Fergana moet brengen ziet er van binnen aftands uit,maar vliegt gelukkig naar behoren. Toch een raar gezicht als plots de beplatingde de nooddeur-klink eraf valt als gevolg van trillingen. De laatste dag inOezbekistan wordt afgesloten met een excursie naar een zijdefabriek, alles nogzeer ambachtelijk.De grensovergang naar Kygirzie verloopt soepel. Na ca. 2 uur zijn alleformaliteiten rond. Osh is de eerste Kygirzische stad op de weg. Een zeeraansprekende bazaar. Geuren en kleuren te over. Vooral al dat gedroogd fruit ennoten, felrode paprika's die mooi blinkend in de zon worden gelegd. Alles gaater heel ordelijk en gemoedelijk aan toe, geen heksenketel. En prachtig dieKygirzische figuren. Als Djengis Khans zitten sommigen te pronken. Schitterendekoppen, ferm rechtop en lange laarzen. En oertrots. Velen dragen de nationale(zeer bijzondere) Kygirzische hoed de Alkapak. De expeditie van 5 dagen dwarsdoor Kygirzie kan beginnen. Middel van vervoer is een oude russisch legertruckmet een soort buscabine erop gebouwd. Redelijk comfortabel. De wegen zullen nl.niet best worden in combinatie met steile passen. Het landschap is 5 dagen langenorm. Dit berglandschap is zo bijzonder, het is nergens mee te vergelijken.Glooiende vormen, besneeuwde toppen, diepblauwe meren, zeer bijzonder gekleurderotsformaties. Je komt overal kuddes tegen: schapen, geiten, koeien en paarden.Vooral de paarden zijn een mooi gezicht, al grazende op de enorme vlaktes enberghellingen. In de zomer bivakkeren veel Kygirzen in de bergen in joerts, eensoort ronde tenten van vilt ingestreken met dierenvet. Ze laten dan de kuddesgrazen op de enorme vlaktes en keren aan het einde van de zomer terug. Eennomadenbestaan. We mogen ook een keer slapen in een zo'n joert. De dorpen zijnbehoorlijk arm. De sovjettijd heeft er zijn sporen achtergelaten. Sinds deonafhankelijkheid moet iedereen zichzelf redden. Maar overal zeer vriendelijkeKygirzen. Tourisme is hier nog zeer onderontwikkeld en dat merk je. Hetkamperen is een leuke ervaring. Elke avond groot kampvuur, erg gezellig. Maarkoud... De slaapzakken zijn zeer matig. Met m'n 5 lagen over elkaar in deslaapzak red ik het net. We maken ook een aantal wandelingen: dat is wel lekkeromdat je doorgaans lange reisdagen in de truck maakt. De vaste kern heeft zichwel gevormd: de middengroep van bijna-veertigers moeten de eer weer hooghouden. We kunnen het goed vinden met z'n vijven. Op de laatste dag gaan weover de Torguart pas naar China, de laatste expeditie dag. Een prachtige pasover ca 3800m. Godverlaten en koud. Over een aantal maanden zal deze paswaarschijnlijk dichtgesneeuwd zijn. De Chinese douanes houden ons uren bezig.Maar deze pas staat dan ook bekend als de moeilijkste van Azie.

Kashgar is een bekende oude zijderoutestad, en gehandeld wordt er nog steeds.Het volk is niet echt chinees, maar een samenraapsel van lokale minderhedenzoals Uyguren. De zondagsmarkt is DE attraktie. Vanuit de hele omgeving komthet volk naar Kahsgar om te handelen. Er is een aparte veemarkt. Dit is eenbelevenis. 's morgens vroeg wordt al het vee van de vrachtwagens geladen.Schapen worden in lange rijen aan elkaar gebonden, er is een ezel afdeling, eenrund afdeling, en paarden. Zover je kunt kijken niets dan vee. Door de lokalenwordt hard onderhandeld met bijbehorende taferelen. Mooi om te zien. Oudemannen met grijze baarden kijken bedenkelijk en knijpen in elk schaap. Eenschaap brengt zo'n 20 Euro op. Voor de rest is er op de markt te koop alles watdenkbaar is tot aan geitenhoofden toe. Bij de appels mag iedereen van een enormestapel uitzoeken. Hiernaar kijkende, krijg ik gratis een appel toegeworpen vande koopman. Na de middag komt er weer een hele stoet op gang voor de terugreis.De laatste groenten gaan weg en er ontstaat een chaos van jewelste. Na dezelange dag een chinese massage dadelijk welverdiend dus.

De komende dagen gaat het richting Pakistan over de Korakoram highway.

Vanuit Peshawar, (5 okt)

Na wat langer dan gebruikelijk, weer een update van de toestand van de wereld hier. De internet kwaliteit speelt parten.

China is inmiddels verruild voor Pakistan. De laatste dag in China overnacht in een joert, die uiteraard weer bitterkoud was 's nachts. De ligging van dit joerten kamp is aan het Karakul meer, omringd met met besneeuwde toppen. In de verte is er een enorme vlakte met grazende Jaks en kamelen. Mooi panorama. De Karakoram highway vervolgt zich en gaat via de schitterende Khunjerab pas het noorden van Pakistan binnen. Nou ja highway, op deze pas small way. Het is de hoogste grensovergang ter wereld (ca. 4800m). Je daalt af via smalle weggetjes en scherpe bochten en de uitzichten zijn adembenemend. Langs de Khunjerab rivier vervolgt zich de weg naar beneden in een langgerekt dal en het berglandschap blijft steeds verrassen; na elke bocht weer een nieuw zicht op een bergmassief, gletcher of rotsen partij. Er is veel vrachtverkeer en je ziet prachtig versierde pakistaanse vrachtwagens. Met de bus rijden we ze voorbij en als je de hand opsteekt krijg je een brede pakistaanse glimlach kado.

De Karakoram highway komt vervolgens door de Hunza vallei. Een enorm groene vallei die zich lang uitstrekt langs de Hunza rivier. De pakistani hier vangen het smeltwater op uit de bergen en leiden dit via een uitgebreid kanalensysteem naar de vallei voor irrigatie. Er zijn vele soorten fruitbomen waaronder abrikozen en appels. Het is hier prachtig om te wandelen. In de kleine dorpjes zijn de pakistanen enorm gastvrij. Ze nodigen je uit voor een kopje thee (met melk en een zoutige smaak, aaakkks) en voor een stuk heerlijk warm brood. Het kleine beetje dat ze hebben delen ze graag met jou. Als beloning worden wat foto's gemaakt en adressen opgeschreven om hen de foto's te sturen. Vervolgens moeten we een gletcher oversteken; een enorme klauterpartij. Gelukkig weet een pakistaan ons erover heen te loodsen. Een andere pittige tocht voert naar een bergmassief met de ladies finger (een heel puntige top) dichtbij Karimabad. Je loopt op paden langs kanalen die zijn aangelegd in een stijle rotswand. Erlangs is er geen afscherming; het gaat er 300m recht naar beneden. Het weer is fantastisch en de ladies finger is prachtig te zien. Een dutje in de zon op de bergweide is dus verdiend. Een andere wandeling in een zijdal van de Hunza valei leidt naar een grote gletcher. Het is enkele uren lopen om bij het dikkere ijs te komen, wat aangeeft hoe ver zo'n gletcher zich uitstrekt. Je bent er enorm nietig tussen de bergreuzen en het ijs. Het is hier zo ongerept en mooi.

Gilgit is een klein stadje en ligt iets zuidelijk van de Hunza vallei. Hier kun je zien dat men veel strenger islamitisch is. Het straatbeeld is een mannenwereld. Als je er doorheen rijdt tel je in de gauwigheid slechts 10 vrouwen, goed gesluierd wel te verstaan. Het ziet er prachig uit: overal lopen mannen met lange baarden en mooie gelaatsuitdrukkingen, overal zijn winkeltjes en er is veel bedrijvigheid op straat. Ik snap nu waarom Bin L. onvindbaar is: er lopen er duizenden hier! Maar stuk voor stuk enorm vriendelijk en goedlachs. Er wordt trouw naar de moskee gegaan, zoals gewoonlijk. Daarnaast is het nu Ramadan tijd. Net voor zonsondergang gaat iedereen naar binnen en in de start houding zitten om er op los te schransen. Het straatbeeld verandert in complete rust en de restaurantjes zie je opeens uitpuilen. De Ramadan is een behoorlijke handicap voor de westerling. Je kunt in het openbaar absoluut niet eten of drinken. Dat wordt niet geaccepteerd en dien je te respecteren. Er is ook bijna geen restaurantje waar je binnen iets kunt krijgen, maar we hebben geluk. Het is aanpassen. Westerlingen zie je overigens niet. Sinds 9-11 ligt hier het toerisme op z'n gat als buurland van Afganistan.

Er moet enorm veel afstand gemaakt worden, dus zeer lange reisdagen. Vaak slechte wegen en bochten, bochten en nog eens bochten. Afstanden op de kaart lijken niet meer te kloppen, zo lang. Gelukkig hebben we een excellente chauffeur die de bus veilig langs de onmetelijke afgronden en de langzaamrijdende vrachtwagens loodst. De Karakoram highway is een enorm belangrijke route voor het vrachtverkeer. Je kunt precies de kritieke bochten eruit halen: hier zijn de vangrails platgereden. Maar meestal staat er helemaal niets ter afscherming. Als je hier naar beneden lazert is het tussen 6 plankjes terug naar NL. Op de weg naar Madyan, een stuk na Besham werkt men druk aan de weg. Met tussenposen van uren is de weg dicht. Onder erbarmelijke en gevaarlijke omstandigheden klauteren wegwerkers tegen de berghelling met dozen dynamiet. Een stapje verkeerd door deze mannen en ze liggen honderden meters lager. Ook dit is de wereld van Pakistan.

In Madyan spelen we een potje poule biljart en maken Pakistaanse vrienden. De realiteit van het leven is dat je familie je uitloot voor een vrouw, die haar sluier pas laat zakken na de trouwerij. Onze vriend had het "geluk" dat hij bij toeval toch het gezicht van het meisje gezien had zodat hij enigszins wist waar hij aan toe was. Russische vrouwen waren zijn droom, natuurlijk omdat die enorm frivool afsteken bij de Pakistaanse vrouwen. Het blijkt dat wij westerlingen geen notie hebben hoe het leven van een islamiet eruit ziet, laat staan er kunnen inleven. Dat geldt andersom precies zo. Het is onluisterend wat wij westerlingen en islamieten voor een beeld van elkaars leven hebben. Wat meer bekendheid en inlevingsvermogen zou een hoop helpen in deze wereld.

Laatste station is Peshawar, hoofdstad van Nord West Border Province en eindstation van de reis. Het straatbeeld hier overtreft al het voorgaande. In drukte, grootte, beleving, intensiteit, alles. In al die ontelbare kleine straatjes waan je je in een levensecht decor van een bioscoopfilm. Je wordt een tijdperk terug gezet. Overal kleine steegjes met de meest idyllisch aandoende winkeltjes, mannen met baarden, vrouwen met burka's, ezelskarren, geuren, dampen, kleuren... een plaatjes boek. Je gelooft je ogen nauwelijks. En een onophoudelijke oprechte interesse van vriendelijke pakistanen. Hier, op zo'n 200 km van Kabul is het een opmerkelijk gewaarwording zo gastvrij onthaald te worden. Een zeer, zeer indrukwekkende ervaring.

Tot slot hoop ik jullie spoedig allemaal weder te zien. Eenieder bedankt voor de reakties in de afgelopen weken. Het was een genoegen. Vanaf hier Peshawar wens ik jullie allen vrede met U: "Asalaam Aleikum".